HAFIZA-İ BEŞER NİSYAN İLE MALULDÜR
‘’Hafıza-i beşer nisyan ile maluldür.’’Tanzimat dönemi şairlerinden Muallim Naci’ ye ait bir özdeyiş. Günümüz Türkçesi ile söyleyecek olursak: 'İnsan hafızasının eksikliği ya da sakatlığı; unutmasıdır, unutkanlıktır.’
Gerçekten de öyle değil mi? İnsanlar ve toplumlar kendilerine yapılan iyiliği veya kötülüğü ne çabuk unutuyorlar? İyiliği unutana nankör, hatırlayana vefalı deniyor biliyorsunuz. Kötülüğü unutana erdemli, kâmil kişilikli insan diyen de var kişiliksiz olarak gören de. Şüphesiz ki kendisine yapılan kötülüğü hiçbir zaman aklından çıkarmadan kin beslemek doğru bir tutum değil ama tamamen unutup hiçbir şey olmamış gibi davranmak, ders çıkarıp tedbir almamak da aynı kötülüğe tekrar maruz kalmaya neden olabileceği için uygun bir yöntem olmasa gerek.
Gerek bireylerin gerekse toplumların yaşam serüveni veya tarihsel süreç içinde karşılaştıkları çok sayıda olay ve davranış oluyor. Aynı şekilde kendileri de diğer insanlarla ve toplumlarla sürekli etkileşim halindeler. Muhakkak ki bu döngüde çok sayıda iyilik yapıp iyilik görüyorlar. Ancak bilerek, isteyerek veya irade dışı bir takım olumsuzluklar da sergileyebiliyor veya sergilenen bu olumsuzlukların, haksızlıkların doğrudan veya dolaylı mağduru olabiliyorlar. İşte bu aşamada insan psikolojisi zaman içinde genellikle unutma eğiliminde oluyor. Yaşanan tecrübeler sonrasında toplum psikolojisinin değişmeyen bu davranışına vurgu yapmak için ilk kez kimin söylediği konusunda fikir birliği olmayan ‘’Tarih tekerrürden ibarettir’’ sözü çok ünlüdür. Hatta bu sözü desteklemek için Sultan Abdülhamid’ in ‘’Tarih değil hatalar tekerrür eder’’ ve Mehmet Akif’in ‘’Hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi?’’sözleri de bilinir ve yeri geldiğinde kullanılır.
Bireysel anlamda maddi veya manevi zarara uğramamak, dostluklara ve arkadaşlıklara zarar vermemek için tutum ve davranışların hangi ölçülerde şekillenmesi, sınırların ne aşamada korunması gerektiği belirlenmeli ve bu çizgiler aşılmamalıdır. Aşıldığında olumsuz etkilenildiği unutulmamalıdır. Unutulduğunda tekrar başa dönüleceği ve olumsuz etkilenme durumunun yeniden gündeme geleceği akıldan çıkarılmamalıdır.
Toplumlarda ve devletlerde de aynı şartlar geçerlidir. Yöneticilerin, politikacıların veya toplum önderlerinin uyguladıkları siyasi veya ekonomik yöntemlerin, aldıkları kararların olumsuz sonuçları olması halinde mutlaka ders çıkarmayı ve ibret almayı bilmek, aynı hataların tekrarlanmasına fırsat vermemek, toplum hafızasını güçlü tutmak, aksi halde sağlıklı bir toplumsal ilerleme olamayacağını unutmamakgerekir.
Yorumlar
Kalan Karakter: