BULDAN KÜLTÜRÜ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA - 20
Galip KOCABAŞ DERLEMELERİ - Yayına Hazırlayan Suavi UYUM

Galip KOCABAŞ DERLEMELERİ - Yayına Hazırlayan Suavi UYUM

BULDAN KÜLTÜRÜ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA - 20

13 Eylül 2021 - 15:29
Reklam
Reklam
Reklam

15-ÇOCUK OYUNLARI
1- Ambara Vurdum Bir Tekme-
Kız çocuklarının oynadığı bir oyundur. Bu oyun bir grup kız çocuğu tarafından oynanır. Çocuklar el ele tutuşarak bir daire yaparlar. İçlerinden bir kız seçilir. Dönerek aşağıdaki sözleri söylerler. Dairenin ortasındaki kız bu esnada birini tutar, dairenin ortasına çeker. Sözler bitince, kendisi o seçtiği kızın yerine geçer. Seçtiği kız bu sefer tekrar aynı sözler söylenirken başka bir kızı seçer ve böylece devam eder. Söylenen sözler şunlardır. “Ambara vurdum bir tekme, Ambarın kapısı açıldı, açıldı, Şeftaliler saçıldı, saçıldı, Limonu böyle keserler, keserler, Suyunu böyle sıkarlar, sıkarlar, Aynalı turnalı tahta bas, tahta bas, Kimi beğenirsen tut kolundan as, tut kolundan as”. Bu sırada ebe beğendiğini ortaya çeker, böylece oyun sürdürülür.
2- Ayaklarını Islatma-
Yere gittikçe daralan iki çizgi çizilir. Bu çizgilerin geniş yanı, çocukların atlaması zor olan bir genişliktedir. Dar yanı ise kolayca atlanabilecek bir genişliktedir. Bu birbirine paralel gibi olan çizgiler dereyi temsil eder. Çocuklar bu çizgilerin üzerinden atlar. Atlayamayan derede ayağını ıslatmış olur. Ayakları ıslatılmış olan çocuklara ceza verilir. Oyun böyle devam eder.
3- Anne Saat Kaç?
Kız çocuklarının oynadığı bir oyundur. Bir grup tarafından oynanır. Çocuklar tek sıra halinde dizilirler. İçlerinden biri anne olur. Bu tek sıra olan çocukların karşısında durur. Çocuklar hep bir ağızdan “Anne saat kaç?” diye bağırırlar. Anne olan çocuk herhangi sayı söyler. Bu sayı onu geçmez. Birinci çocuk annenin söylediği sayı kadar adım atarak öne doğru yürür. Çocuklar tekrar “Anne saat kaç?” diye bağırırlar. Anne gene herhangi bir sayı söyler. Bu sefer ikinci çocuk sayı kadar adım atarak öne doğru yürür. O sayıda durur. Bu çocukların hepsi için söylenir. En az kim adım atmış ise o anne seçilir. Oyun yine yeni baştan tekrar edilir.
4- Açıl Kilit Açıl-
Çocuklar aralarında bir ebe seçerler. Bu ebe yere diz çöker, eğilir. Diğer çocuklar hepsi birbirlerinin ellerini tutarak büyükçe bir yumruk yaparlar. Diğer bir çocuk da bu yumrukları açmaya çalışır, açamaz ve ebeye sorar, “Açıl kilit açıl- açılmaz- neden açılmaz- anahtar yok- anahtar nerde- ormanda- orman nerede- dağda- dağ nerede- yandı bitti kül oldu”
Çocuk bunları söylerken hala açılmazsa ebe değişir yerine başkası geçer.
5- Boynuzlar Havaya-
Oyuncular bir sıra halinde, başkana dönük olarak dizilirler. Başkan oyunun idarecisidir. Çocukları şaşırtmaya çalışır. “Boynuzlar havaya” diye bağırır ve ellerini havaya kaldırır. Eğer boynuzu olmayan bir hayvan adını söylerde ellerini havaya kaldırırsa diğer çocuklarda ellerini havaya kaldırırlar. Başkan istediği zaman ellerini kaldırır veya kaldırmaz. Bazen de boynuzu olmayan bir hayvanın adını söyler ellerini kaldırır. Çocuklar başkanın, hayvanın adına dikkat etmeden, başkanın el kaldırmasına aldanarak ellerini havaya kaldırırlar, yanılanlar oyundan çıkar. Böylece en sona kimin kalacağı merakla beklenir. En sona kalan başkan olur. Oyun yeniden devam eder.
6- Bir İki Üç-
Bir grup tarafından oynanır. Grubun içinden bir ebe seçilir. Ebe yüzünü duvara dönük olarak durur. Diğer çocuklar ebenin arkasında uzakça bir mesafede sıra olurlar. Ebe bir, iki, üç diye elini duvara vurur. Bu sayma anında arkadaki çocuklar birkaç adım ilerlemeye ve ebeye yaklaşmaya çalışırlar. Ebe bir, iki, üç dedikten sonra geriye bakar, hareket halinde olanı yakalamaya çalışır. Çocuklar ebeye gözükmeden yaklaşmaya gayret ederler. Nihayet ebeye bir çocuk yaklaşır ve eliyle ebenin sırtına dokunur. Dokunur dokunmaz çocuklar geri çizgiye koşar ebe onlardan birisini yakalamak ister. Yakaladığı çocuk ebe olur. Eğer hiç yakalayamazsa ebe yine kendisi olur. Oyun da böyle devam eder.
7- Ben Çıktım Ba
Beş veya yedi kişi ile oynanır. Çocuklar önce bir daire olurlar. Hepsi birden “Ben çıktım ba” diyerek, ellerini öne uzatırlar. Mesela dört kişi açık, üç kişi kapalı tutmuşsa, üç kişi dört kişiyi kovalar. Yakalanınca bu dört kişi tekrar halka olarak “Ben çıktım ba” derler. Bir kişi azınlıkta kalmışsa diğer üç kişiyi kovalar. Yakalanınca bu üç kişi daire olup ellerini uzatır. Oyun tekrarlanır gider. Bazen de şu tekerlemeler söylenir. Yine aynı hareketler yapılır. Her defasında avuç içleri yukarı veya aşağı baktırılır. En sonunda bir kısmının eli aşağıya dönük, bir kısmının da eli yukarıya dönük kalır. Avuç içi yere bakanlar az, yukarı bakanlar çok ise, çok olan taraf kaçar, az olanlar kovalar, onları yakalamaya çalışır. Tekerleme şudur. “Ala mola kampanya, bir şişe kolonya, tarlaya ektim, kolonya içtim, ben çıktım” derler. Ve oldukları gibi hareketsiz kalırlar.
8- Birdir Bir-
Grup oyunudur. Çocuklar aralarında sayışırlar. Sayı kimde kalırsa o eğilir. Herkes onun üzerinden atlar. Atlayamayan yere eğilir. Oyun böyle sürüp gider.
9- Çarşıya Vardım-
Kız çocukları oynar. Grup olurlar. El ele tutuşarak daire yaparlar. Dairenin içine içlerinden biri çıkar. Çocuklar hem yürürler hem de şu sözleri söylerler. (Ortaya çıkan çocuğun adını herkes bilir)“ Çarşıya vardım elma bulamadım, (Çocuğun adı) derdine çare bulunmaz, (2 defa), yetişin komşular…,ölüyor…, yerine başkası giriyor. Dairenin içindeki başka birini içeri çeker. Kendisi onun yerine geçer. Oyun böyle sürer gider.
10- Çıtlık Dede Oyunu-
Grup tarafından oynanır. İlk önce oyuncular bir tekerleme söyleyerek içlerinden birini ebe seçerler. Bu ebe çocukları kovalar. Çocuklar da kaçışırlar. Eğer ebe bir çocuğun yanına yaklaşıp onu yakalamaya çalıştığı anda çocuk yere çökerse, artık ebe onu yakalayamaz. Başka birine koşturur. O sırada diğer çocuklar “Çıtlık dede guk, evine vardım yok” diyerek el vururlar, ebe ile alay ederler. Bu çocuklardan biri yakalanıncaya kadar devam eder.
Devam Edecek.
 

Bu yazı 441 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum