BULDAN KÜLTÜRÜ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA - 15
Galip KOCABAŞ DERLEMELERİ - Yayına Hazırlayan Suavi UYUM

Galip KOCABAŞ DERLEMELERİ - Yayına Hazırlayan Suavi UYUM

BULDAN KÜLTÜRÜ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA - 15

18 Nisan 2021 - 13:02
Reklam
Reklam
Reklam

11- KADIN EĞLENCELERİ
A – Kına Gecesinde oynanan oyunlar.
ISBA- Kına gecesine gelenler mahalli oyunları oynayıp, artık kınanın yakılması yaklaştığı zaman Isba oyununu oynar. Şöyle, Gelinin yakın arkadaşlarından biri Isba olur. Yani bir erkek elbisesi giyer. Başka üç arkadaş da kadın (Garı) olurlar. Bir başka arkadaşı anası olur. Rol alan bu beş orta yere çıkar. Çalgıcı çalar, Isba orta yerde oynar. Çalgıcı garı, oynayan Isba ya şöyle der.
Canım Isba, gülüm Isba, Birinci garı oynadamamış, Şaşgın Isba
Isba birinci garısını zorla oyuna galdırır, ikisi beraber oynarlar. Sonra garısına sarmaşır, otururlar. Çalgıcı kadın tekrar.
Canım Isba, gülüm Isba, İkinci garısını oynadamamış, Şaşgın Isba.
Isba ikinci garısını zorla oyuna galdırır, beraber oynarlar. Sonra garıyla sarmaşırlar, otururlar. Çalgıcı garı devam eder.
Canım Isba, gülüm Isba, üçüncü garısını oynadamamış, Şaşgın Isba.
Isba üçüncü garısını da zorla oyuna galdırır, ikisi beraber oynarlar. Sonra garısına sarmaşır, otururlar. Çalgıcı garı devam eder.
Canım Isba, gülüm Isba, birinci garısına yağlığını (mendilini) dürdürememiş, şaşgın Isba, der.ısba cebinden yağlık çıkarıp, birinci garısının üstüne atar. Birinci garı yağlığı eline alıp dürmez. Isba, belinden bıçağını çıkarıp bir iki defa garısına vurur. O da yağlığı dürüp kocasının cebine koyar. Çalgıcı devam eder.
Canım Isba, gülüm Isba, ikinci garısına cigarasını yaktıramamış, Şaşgın Isba, der.
Isba cebinden bir cigara çıkarır, bunu ikinci garısının üstüne atar. O da önce yakmak istemez. Isba bıçağı çıkarınca bıçak korkusundan yakar. Isba nın ağzına veriri. Isba ikinci garısıyla uğraşırken birinci garı kaçar, öteki garıların arkasına saklanır. Çalgıcı devam eder.
Canım Isba, gülüm Isba, üçüncü garısına paçasını( veya pabucunu) sildirmemeiş, şaşgın Isba, der.
Isba ayağını üçüncü garının önüne uzatır, garısı silmez. Isba bıçağını çıkarınca korkudan siler. Bu sırada ikinci garıda kaçar. Diğer garıların arasına saklanır. Bu arada anası ile konuşmaya başlar. Anasıyla söylenirken üçüncü garısı da kaçar. Kadınların arasına saklanır. Çalgıcı devam eder.
Canım Isba, gülüm Isba, garılarını bulamamış, şaşgın Isba, der.
Isba da etrafına bakar, düşüp bayılır. Anası çırpınarak “Yetişin oğlum ölüyor” deyip bağırır. Isbanın garıları da başında toplanırlar, başında ağlamaya başlarlar. Garılardan birisi “Tokdura ünnen” diye bağırır. Doktor gibi giyinmiş biri gelir, nabzını yoklar, “Ölmüş” der. Doktor mani söyler,
Dağa çıkmış, geviş eriği, Bağa enmiş yemiş goruğu, Neye sıkıldın da öldün, Be hey Allah’ın yörüğü, der.
Cesedin kaldırılmasını söyler. Ölünün üzerine çeyiz örtülür, üç garısı ve anası cesedin kol ve bacaklarından tutarak kaldırırlar, salondan çıkarırlar, oyun biter.
Değirmenci Oyunu.
Önce gelin(veya başka bir bayanı gelin yaparlar) ve bir güvey yaparlar. Bunların babaları rolünde yaşlı bir de ihtiyar vardır. Gelin kız, Canım değirmenci, gülüm değirmenci, ayağımın pabucunu verdim sana, öğüt tahılı ver melezi.
Güvey oğlan,
Sahanım enmez, enmez, eylencem gelmez gelmez, babıç ile iş görülmez, öğüt tahılı sar melezi.
Genç kız üzerindeki elbiseleri bir kısmını çıkararak güveye verir.
Gelin kız- Ayağımın çorabını verdim sana
Güvey oğlan – Üğüt buğdayı sar melezi
Değirmenci baba- Hotcoda gırıverdim sana
Güvey oğlan – Üğüt sar melezi
Gelin kız – Baldır bacak senin olsun
Güvey oğlan – Baldır bacak senin olsun, al yanaklar benim olsun
Gelin kız – Al yanakla iş olmaz, üğüt tahılı sar melezi, der oğlanın kucağına atılır. Teslim olur. Oyunda sona erer.
Kaynak – Ahmet Aktaş’ın annesi (Yaş 45) Eziler köyü.
 
 
 

Bu yazı 399 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum