Hülya Damgacı ŞAHİN

Hülya Damgacı ŞAHİN

UMUT

13 Ocak 2021 - 10:16

2021’i yepyeni umutlarla karşıladık, tüm temennimiz, ölümlerin ve felaketlerin olmadığı bir yıl. Yılbaşı akşamı eminim ki tüm dünya ilk kez bu dileklerle ortak bir paydada buluştu.
Her ne kadar Noel bazen yılbaşı kutlamalarıyla karıştırılsa da 25 aralıkta Hristiyan Alemi’nin kutladığı Hz. İsa’nın doğum günüdür. Yılbaşı ise yıllardır hepimizin yepyeni umutlarla karşıladığımız yeni yıl için sevindiğimiz, daha özenli sofralar kurduğumuz 31 aralık akşamıdır. Benim de Noel tarihinden itibaren yurtdışındaki yabancı arkadaşlarımla hediyeleştiğim zaman dilimidir. Kimilerimiz aralık ayı boyunca evlerinde ağaç süsler ve ailesine yeni hediyeler alırken bu adetlerin araştırdığımızda Orta Asya Türk’lerinde de yaygın olduğu görülmektedir. Gururumuz, dünyaca tanınan ünlü Sümeroloğumuz Muazzez İlmiye Çığ Hanımefendi’den aldığımız bilgilere göre:
Yeniden Doğuş Bayramı yani orijinal adıyla “Nardugan Bayramı”  Roma İmparatorluğu’nda ‘Satürnalya’, Yunan toplumunda ‘Dionysos’ adıyla 21 Aralıkta kutlanmış ve Orta Asya Türk toplumlarında ise yılın son günüdür. ‘Güneşin doğuşu’ anlamıyla bugüne kadar gelen Orta Asya geleneğine göre, sürekli savaş halinde olan gece ve gündüzün savaşı, 21 Aralık’ta son bulur. En uzun geceden sonra Güneş, daha çok görünmeye başlar ve gündüzler uzar. Gündüzün geceyi yendiği 21 aralıktaki bayram Nardugan, Orta Asya Türkleri’ndendir.
Orta Asya Türkleri’nin kullandığı Ay takviminde 22 Aralık gününün ardından dolunayın görünmesi yeni yılın ilk günüdür. Türk mitolojisinde ölümsüzlüğün sembolü olan akçam ağacını ise yeni yılın ilk gününde süsleyen Orta Asya Türkleri, dilek ve istekleri için ağaca da kırmızı kurdeleler bağlarlarmış. Başka yerde yetişmeyen kutsal akçama kurdelelerle dileklerini, isteklerini, yeni yıldan beklentilerini yazarlar, Anadolu’da bazı düğünlere hediye olarak çam dalı gönderirlermiş. Akçam, eski Türkler’de dünyanın merkezindeki kutsal yaşam ağacıdır. Anadolu halı ve kilim desenlerinde de vardır. Nardugan’da insanlar evlerini temizler, en iyi elbiselerini giyerlermiş. Ağacın etrafında dans edip şarkı söylerler, yaşlılar ziyaret edilirmiş.
Ayaz Ata da Türk Mitolojosine göre kışın soğukta ortaya çıkan, kimsesiz ve açlara yardım eden, sevindiren yaşlı, tonton bir ihtiyardır. Her toplumda böyle insanlar olabileceğinden Hristiyan adetlerindeki Noel Baba da Türk Mitolojisindeki Ayaz Ata’dır.
Muazzez İlmiye Çığ, yılbaşı geleneğinin Türklere özgü olduğunu ve Orta Asya Türk toplumunda ‘Çam Bayramı’ olarak kutlandığını hep belirtmiştir.
Aralık ayı bir yandan yılın son ayı özelliğindeyken biz kadınlara aziz Atatürk’ün bir çok Avrupa ülkesinden çok önce kazandırdığı seçme ve seçilme hakkının verildiği günü de içerir.Genç Türkiye Cumhuriyeti 1930 yılından itibaren pek çok yasa ile kadınlara önce belediye seçimleri, sonra muhtar daha sonra da 5 Aralık 1934’te anayasa ve seçim kanunu değişikliği ile ilk kez milletvekili olma ve oy kullanabilme hakkını biz kadınlara Atatürk’ün öndeliğinde vermiştir.
Türk Kadınları Fransa, Hırvatistan, Slovenya ve İtalya’dan 11 yıl,Romanya’dan 12 yıl, Bulgaristan’dan 13 yıl, Belçika’dan14 yıl, İsviçre’den 36 yıl, Yunanistan’dan 15 yıl önce bu hakkı elde etmişlerdir.  Ne acıdır ki, Suudi Arabistan’da ise kadınlar 2015 yılında ilk kez oy kullanmışlardır.
Sağlık, huzur ve mutluluk dolu, acıların yaşanmadığı bir yıl geçirmek dileğiyle….
 
 

Bu yazı 599 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum